moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

IPN szuka szczątków polskiego bohatera

12 grudnia 1950 roku w kieleckim więzieniu został zamordowany Bronisław Klimczak „Sokół”, przedwojenny polski żołnierz, członek Armii Krajowej skazany przez komunistyczne władze za szpiegostwo. Do dziś nie wiadomo, gdzie spoczęły jego szczątki. Jest szansa, że odnaleźli je w Kielcach badacze IPN-u. Muszą to jednak potwierdzić badania genetyczne.

Podczas prac ekshumacyjnych prowadzonych na kieleckim Cmentarzu na Piaskach pracownicy Biura Poszukiwań i Identyfikacji Instytutu Pamięci Narodowej odnaleźli szczątki dwóch osób, przypuszcza się, że ofiar komunistycznego reżimu. – Jest bardzo prawdopodobne, że jedną z nich jest Bronisław Klimczak „Sokół”, żołnierz Armii Krajowej skazany przez komunistyczne władze za szpiegostwo na rzecz Francji – mówi prokurator Michał Kiełek, z delegatury IPN w Kielcach.

Archiwalne księgi cmentarne, które odnaleźli pasjonaci historii, pomogły badaczom dotrzeć do nowych faktów. Według zawartych w dokumentach informacji, w kwaterze VI, nazwanej kielecką Łączką, odbywały się potajemne pochówki osób mordowanych w więzieniu w Kielcach przy ulicy Zamkowej w latach 1947–1951. Leszek Bukowski z tamtejszej delegatury IPN uważa, że porównanie planów z ksiąg cmentarnych, zapisów ksiąg więziennych oraz usytuowania jam grobowych pozwala przypuszczać, że niektóre ofiary komunistycznej zbrodni leżą we wskazanych w dokumentach miejscach.

Francuski łącznik

Bronisław Klimczak był przedwojennym żołnierzem, służył m.in. w 80 Pułku Piechoty i był oficerem polskiego kontrwywiadu. W czasie wojny walczył w szeregach Armii Krajowej, aresztowany przez gestapo w 1942 roku trafił do obozów koncentracyjnych na Majdanku i w Gross-Rosen. Przeżył i po zakończeniu wojny powrócił do Polski.

W listopadzie 1949 roku został aresztowany przez komunistyczne władze. Oskarżono go wraz z grupą innych osób, m.in. pracowników francuskiego konsulatu w Szczecinie, o szpiegostwo na rzecz Francji w tzw. sprawie Robineau. Był to jeden z najgłośniejszych procesów pokazowych okresu stalinowskiego. – Można przypuszczać, że Klimczak faktycznie z pobudek patriotycznych współpracował z Francuzami, jednak w jakim zakresie, trudno dziś ocenić – mówi Bukowski. Podkreśla, że prowadzone wówczas śledztwo i proces miały charakter propagandowy i miały udowodnić, że przedstawiciele Francji zajmują się szpiegostwem, a pomagają im Polacy wrogo nastawieni do demokracji ludowej. – Ponadto stosowane wówczas metody śledcze, tortury i wymuszanie zeznań oraz fabrykowanie fałszywych dowodów nie służyły odkryciu prawdy, a wyłącznie wykazaniu za wszelką cenę winy oskarżonego – dodaje historyk.

Po trwającym kilka dni pokazowym procesie 14 lutego 1950 roku Wojskowy Sąd Rejonowy w Szczecinie uznał wszystkich oskarżonych za winnych i wymierzył im kary. Andrè Robineau, sekretarz szczecińskiego konsulatu i rzekomy organizator siatki szpiegowskiej, Rene Bardet, wicekonsul francuski z Gdańska, a także były francuski jeniec Gaston Druet zostali skazani na długoletnie więzienie. Klimczak natomiast jako jedyny otrzymał karę śmierci. Stracono go 12 grudnia 1950 roku w kieleckim więzieniu. – Zastanawia, że najwyższy wymiar kary dostali nie organizatorzy siatki szpiegowskiej, lecz jeden z jej członków – mówi Bukowski. Historyk podejrzewa, że władze komunistyczne skorzystały z okazji, aby pozbyć się niewygodnego dla nich byłego żołnierza II RP i AK.

„Mnich” i kolejne groby

Z dokumentów wynika, że drugą z osób odnalezionych w Kielcach może być Ludwik Machalski „Mnich”. Stał on na czele rozbitej przez UB organizacji niepodległościowej stacjonującej w lasach golejowskich koło Staszowa. W 1950 roku „Mnich” został zatrzymany i skazany przez sąd na karę śmierci. Wyrok na 21-latku wykonano 10 kwietnia 1951 roku w kieleckim więzieniu.

Jak zaznacza prokurator Kiełek, przypuszczenia co to tożsamości osób, których szczątki znaleziono w Kielcach, muszą jednak potwierdzić specjalistyczne badania. Potrwają one co najmniej 6 tygodni. Od krewnych zamordowanych żołnierzy podziemia niepodległościowego pobrany został materiał porównawczy, analizę genetyczną przeprowadzi Zakład Ekspertyz Sądowych we Wrocławiu.

Na kieleckiej Łączce, według wstępnych szacunków IPN-u, mogą spoczywać szczątki kilkudziesięciu osób zamordowanych na terenie więzienia. Jak mówił jesienią ubiegłego roku prof. Krzysztof Szwagrzyk, kierujący pracami poszukiwawczymi, ciała tylko kilku z nich mogą należeć do żołnierzy podziemia niepodległościowego. Reszta to skazani na śmierć kryminaliści lub osoby współpracujące w czasie wojny z Niemcami. – Wojskowy Sąd Rejonowy w Kielcach wydał około 160 wyroków śmierci na członków podziemia antykomunistycznego. Na razie wstępnie opracowaliśmy informacje o stu skazanych osobach. Nie wiemy, ilu z nich spoczywa na Łączce – wyjaśnia Bukowski.

IPN wiosną wznowi prace na cmentarzu. Możliwe, że wówczas okaże się, iż potajemne pochówki pomordowanych przez UB odbywały się również w innych częściach cmentarza.

Anna Dąbrowska

autor zdjęć: IPN

dodaj komentarz

komentarze


NATO zwiększy pomoc dla Ukrainy
 
Operacja „Synteza”, czyli bomby nad Policami
SOR w Legionowie
Polscy żołnierze stacjonujący w Libanie są bezpieczni
Zachować właściwą kolejność działań
Systemy obrony powietrznej dla Ukrainy
W Rumunii powstanie największa europejska baza NATO
Gen. Kukuła: Trwa przegląd procedur bezpieczeństwa dotyczących szkolenia
Święto stołecznego garnizonu
Lekkoatleci udanie zainaugurowali sezon
Aleksandra Mirosław – znów była najszybsza!
Wojna w świętym mieście, część druga
Front przy biurku
Gunner, nie runner
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
Ramię w ramię z aliantami
Strategiczna rywalizacja. Związek Sowiecki/ Rosja a NATO
Żołnierze ewakuują Polaków rannych w Gruzji
Czerwone maki: Monte Cassino na dużym ekranie
Na straży wschodniej flanki NATO
Kosiniak-Kamysz o zakupach koreańskiego uzbrojenia
Wojna na detale
Jakie wyzwania czekają wojskową służbę zdrowia?
Rozpoznać, strzelić, zniknąć
Kolejne FlyEye dla wojska
Pod skrzydłami Kormoranów
Morska Jednostka Rakietowa w Rumunii
Sandhurst: końcowe odliczanie
Wypadek na szkoleniu wojsk specjalnych
Żołnierze-sportowcy CWZS-u z medalami w trzech broniach
Więcej pieniędzy dla żołnierzy TSW
Przełajowcy z Czarnej Dywizji najlepsi w crossie
Przygotowania czas zacząć
25 lat w NATO – serwis specjalny
Znamy zwycięzców „EkstraKLASY Wojskowej”
W Italii, za wolność waszą i naszą
Polak kandydatem na stanowisko szefa Komitetu Wojskowego UE
Wytropić zagrożenie
Ukraińscy żołnierze w ferworze nauki
Tusk i Szmyhal: Mamy wspólne wartości
Zmiany w dodatkach stażowych
Sprawa katyńska à la española
Charge of Dragon
Wojskowy bój o medale w czterech dyscyplinach
Kadisz za bohaterów
NATO on Northern Track
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
Strażacy ruszają do akcji
Puchar księżniczki Zofii dla żeglarza CWZS-u
NATO na północnym szlaku
Morze Czarne pod rakietowym parasolem
Szpej na miarę potrzeb
Donald Tusk: Więcej akcji a mniej słów w sprawie bezpieczeństwa Europy
Wojna w świętym mieście, część trzecia
W Brukseli o wsparciu dla Ukrainy
Active shooter, czyli warsztaty w WCKMed
Wojna w świętym mieście, epilog
Wojna w Ukrainie oczami medyków
Rekordziści z WAT
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Agencja Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO