moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

Saperzy na tropie zbrodni komunistycznych

Znajdowali w ziemi metalowe guziki, odznaki i elementy żołnierskiego wyposażenia, jednak dopiero, gdy natrafili na charakterystyczne ryngrafy zyskali pewność, że odnaleźli miejsce komunistycznej kaźni. Żołnierze z 1 Pułku Saperów z Brzegu od wiosny ubiegłego roku pomagają badaczom z IPN odnaleźć groby żołnierzy wyklętych. Właśnie rozpoczęli kolejne poszukiwania. 

Specjaliści z Instytutu Pamięci Narodowej po raz pierwszy zwrócili się o pomoc saperów z Brzegu w ubiegłym roku. W marcu 2016 roku żołnierze wzięli udział w pracach poszukiwawczych na terenie poniemieckiego lotniska koło miejscowości Stary Grodków na Opolszczyźnie. Saperzy mieli podwójne zadanie. Przede wszystkim musieli – za pomocą wykrywacza metali – odnaleźć  w ziemi powojenne niewybuchy, które mogły stanowić zagrożenie podczas prac. Ale też poszukiwali przedmiotów umundurowania i wyposażenia wojskowego, które mogły wskazać śledczym miejsce mordu żołnierzy wyklętych.

Starania żołnierzy i zespołu badaczy z Wydziału Poszukiwań IPN, pracujących pod kierunkiem prof. Krzysztofa Szwagrzyka, zastępcy prezesa Instytutu, przyniosły efekty. Po kilku tygodniach prac udało się zlokalizować miejsce mordu i ukrycia ciał ponad 30 wojskowych. Z zebranej dokumentacji oraz relacji świadków wynika, że najprawdopodobniej są szczątki żołnierzy Narodowych Sił Zbrojnych ze zgrupowania kpt. Henryka Flamego „Bartka”. W roku 1946 ówczesne władze komunistyczne obiecały im przerzucenie na zachód. Przetransportowano ich na lotnisko w Starym Grodkowie. Tu w jednym z baraków wojskowi mieli przenocować. Jednak, gdy wszyscy żołnierze NSZ znaleźli się wewnątrz – zdetonowano ładunki wybuchowe znajdujące się pod barakiem. By zatrzeć ślady zbrodni szczątki ofiar pozbierano i ukryto w dołach w pobliskim lesie.

Saperzy odsłaniają kulisy zbrodni

Aby odnaleźć miejsce pochówku żołnierzy zaangażowano 15 saperów z zespołu rozminowania EOD brzeskiego pułku. Musieli oni bardzo dokładnie przeszukać teren o powierzchni około 2 ha. Prace były prowadzone przez sześć dni w tygodniu, przez dwa miesiące. Oprócz żołnierskich artefaktów, saperzy znaleźli wiele sztuk amunicji, granatów, a nawet pociski artyleryjskie. Groźne znaleziska wywoził i neutralizował patrol saperski pułku.

Później, w sierpniu 2016 roku ekipa poszukiwawcza wraz z 10 saperami przeniosła się w okolice pobliskiej miejscowości Barut. Historycy podejrzewali, że na znajdującej się tam tzw. polanie śmierci, ci sami oprawcy dokonali mordu na kolejnej grupie żołnierzy kpt. Flamego. – Przez trzy tygodnie szukaliśmy tam miejsca mordu lub pochówku. Teren był trudny, zalesiony. Niestety tym razem nic nie udało nam się znaleźć – wspomina st. sierż. Marcin Kałmuk, dowódca sekcji zespołu EOD, uczestnik poszukiwań.

Kolejny raz saperzy z Brzegu prowadzili poszukiwania w grudniu 2016 roku. Sprawdzali wówczas okolice Starego Grodkowa, ale śladów zaginionych wojskowych nie odnaleźli.

– Żołnierze są dla nas ogromnym wsparciem. Efekty ogromnej pracy, którą wykonali pozwoliły nam znaleźć miejsca mordu i pochówków,  do których doszło w 1946 roku – ocenia prof. Krzysztof Szwagrzyk. – W tym roku kontynuujemy pracę. Mam nadzieję, że dzięki pomocy saperów znajdziemy kolejne miejsca ukrycia szczątków ofiar zbrodni komunistycznych – mówi wiceprezes IPN.

Nowe poszukiwania

Na początku czerwca ekipa (14 saperów z zespołu rozminowania EOD i jeden ratownik medyczny) pod dowództwem st. sierż. Marcina Kałmuka z jednostki z Brzegu ponownie wyruszyła na poszukiwania. Tym razem przez dwa tygodnie będą przeszukiwać okolice miejscowości Dworzysko. Według informacji śledczych IPN istnieje duże prawdopodobieństwo, że na terenie nieistniejącego już kompleksu dworskiego może znajdować się zbiorowa mogiła żołnierska.

Już w drugim dniu prac saperzy zaczęli znajdować amunicję i łuski z broni oraz metalowe części umundurowania. Jest to o tyle dziwne, że w miejscu tym podczas wojny nie były prowadzone żadne walki. Obecni na miejscu badacze z IPN sprawdzają z jakich mundurów pochodzą metalowe elementy. To będzie bardzo istotna wskazówka, ponieważ wiadomo, że żołnierze oddziału „Bartka” ubrani byli w mundury angielskie.

Bogusław Politowski

autor zdjęć: st. sierz. Marcin Kałmuk

dodaj komentarz

komentarze


Wojna w świętym mieście, część druga
 
Zmiany w dodatkach stażowych
NATO zwiększy pomoc dla Ukrainy
Optyka dla żołnierzy
Wojsko inwestuje w Limanowej
NATO na północnym szlaku
Wojna w świętym mieście, część pierwsza
Prezydent Andrzej Duda w Forcie Stewart
Strategiczna rywalizacja. Związek Sowiecki/ Rosja a NATO
Mundury w linii... produkcyjnej
Zapomniana Legia Cudzoziemska
V Korpus z nowym dowódcą
Morska Jednostka Rakietowa w Rumunii
Kolejni Ukraińcy gotowi do walki
Przygotowania czas zacząć
Byk i lew, czyli hiszpańsko-brytyjska światowa corrida
Wojna w świętym mieście, część trzecia
Jak wyszkolić pilota F-16?
Stoltenberg: NATO cieszy się społecznym poparciem
Kurs z dzwonem
Ogień w podziemiu
Koreańska firma planuje inwestycje w Polsce
Cena wolności
Żołnierze ewakuują Polaków rannych w Gruzji
Rakiety dla Jastrzębi
Choć odeszli, trwają w naszych myślach
Centrum szkolenia dla żołnierzy WOC-u
Jeśli nie Jastrząb, to…
Sportowcy podsumowali 2023 rok. Teraz czas na igrzyska olimpijskie
Gen. Kukuła: Trwa przegląd procedur bezpieczeństwa dotyczących szkolenia
Potężny atak rakietowy na Ukrainę
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
Tusk i Szmyhal: Mamy wspólne wartości
W Brukseli o wsparciu dla Ukrainy
Odstraszanie i obrona
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
Polak kandydatem na stanowisko szefa Komitetu Wojskowego UE
Puchar księżniczki Zofii dla żeglarza CWZS-u
Hiszpański palimpsest
Święto wojskowego sportu
W Rumunii powstanie największa europejska baza NATO
W Ramstein o pomocy dla Ukrainy
Wojna w świętym mieście, epilog
Prawda o zbrodni katyńskiej
Inwestycje w bezpieczeństwo granicy
Marcin Gortat z wizytą u sojuszników
Weterani i bokser „Master”
Mjr rez. Arkadiusz Kups: walka to nie sport
Żołnierze-sportowcy CWZS-u z medalami w trzech broniach
Więcej pieniędzy dla żołnierzy TSW
Animus Fortis, czyli mężny duch
Psiakrew, harmata!
Szpej na miarę potrzeb
25 lat w NATO – serwis specjalny
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
Wojna w Ukrainie oczami medyków

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Agencja Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO