moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

IPN wznowił poszukiwania ofiar totalitaryzmu

Warszawskie Pole Mokotowskie i cmentarz na Służewiu, Muzeum Gross-Rosen na Dolnym Śląsku, uroczysko „Baran” w Kąkolewnicy czy tereny leśne na Opolszczyźnie – to tylko niektóre miejsca, gdzie badacze Instytutu Pamięci Narodowej będą w tym roku szukać szczątków ofiar terroru komunistycznego i nazistowskiego. Pierwsze prace ruszyły w styczniu.


– Naszym celem jest odnalezienie wszystkich miejsc pochówku ofiar terrorów totalitarnych, ekshumowanie ich, identyfikacja i godne pochowanie – mówi prof. Krzysztof Szwagrzyk, wiceprezes Instytutu Pamięci Narodowej, który kieruje Biurem Poszukiwań i Identyfikacji.

Podczas planowanych na ten rok prac, w Warszawie tylko IPN będzie prowadzić poszukiwania w kilkunastu miejscach. – Najwięcej szczątków ofiar komunizmu spodziewamy się znaleźć na Polach Mokotowskich, w okolicy ulicy Rostafińskich – mówi prof. Szwagrzyk. Badania na tym terenie ruszą przed wakacjami.

Pole Mokotowskie, Służew, ul. Rakowiecka

Jak podaje wiceprezes IPN, w latach 1945–1956 w stolicy stracono, zamordowano lub zmarło w więzieniach, obozach i aresztach co najmniej 2,5 tys. osób. Według relacji świadków Pole Mokotowskie może być miejscem, gdzie pogrzebano znaczną część z nich. – Na razie w Warszawie znaleźliśmy szczątki około 400 ofiar, to pokazuje, ile jeszcze pracy przed nami – dodaje profesor.

Badacze wrócą również na cmentarz na Służewiu przy ul. Wałbrzyskiej, gdzie w latach 1945–1948 dokonywano potajemnych pochówków ofiar terroru komunistycznego. W lipcu 2014 roku pracownicy Instytutu znaleźli tam szczątki 20 ofiar, jednak w bezimiennych grobach może być pochowanych nawet tysiąc osób.

Dzięki badaniom sprzed czterech lat i zdjęciom lotniczym z lat 40. ustalono obrys pola, na którym dokonywano pochówków. Aby przeprowadzić prace, trzeba będzie czasowo rozebrać niektóre współczesne pomniki, co będzie wymagało zgody rodzin. Badania będą prowadzone także na sąsiadującym z cmentarzem parkingu.

Kolejną stołeczną nekropolią, na której będą kontynuowane poszukiwania jest Cmentarz Bródnowski. Grzebano tam ofiary komunizmu, osoby stracone i zmarłe w latach 40. w więzieniu na Pradze. Od 2015 roku na terenie bródnowskiej kwatery specjaliści Biura Poszukiwań i Identyfikacji odkryli szczątki 24 osób, kolejne ofiary terroru komunistycznego mogą spoczywać m.in. pod współczesnymi pomnikami.

Już w styczniu badacze IPN rozpoczęli poszukiwania na terenie kamienicy przy ul. Strzeleckiej na Pradze Północ, gdzie mieściła się katownia NKWD i Urzędu Bezpieczeństwa. Według relacji świadków komunistyczni kaci ukrywali ciała ofiar na dziedzińcu budynku oraz w jego piwnicach. – Przeszukaliśmy cały teren dziedzińca i nie znaleźliśmy szczątków, w lutym będziemy prowadzić prace w piwnicach, wcześniej muszą zostać jednak zabezpieczone napisy, które na ścianach wykonali więźniowie – zapowiada prof. Szwagrzyk.

Przed wakacjami wznowione zostaną również prace na terenie dawnego więzienia przy ul. Rakowieckiej, gdzie powstaje Muzeum Żołnierzy Wyklętych i Więźniów Politycznych PRL. W czasie prac prowadzonych od lipca 2016 roku badacze natrafili tam na fragmenty ludzkich szczątków. Są to zapewne ofiary zbrodni komunistycznych i niemieckich, w tym osoby zabite w drugim dniu powstania warszawskiego. Niemcy zamordowali wówczas na terenie więzienia ponad 600 osób.

Żołnierze „Bartka”

Instytut Pamięci Narodowej planuje także w tym roku prace archeologiczno-ekshumacyjne poza Warszawą. Naukowcy chcą m.in. powrócić na teren Opolszczyzny, gdzie już wcześniej szukali szczątków około 150 żołnierzy z oddziału kpt. Henryka Flame „Bartka” z Narodowych Sił Zbrojnych. We wrześniu 1946 roku zamordowali ich funkcjonariusze UB. Historycy IPN wytypowali trzy miejsca, w których należy szukać bezimiennych grobów: teren poniemieckiego lotniska w Starym Grodkowie, okolice posiadłości w pobliżu Łambinowic oraz polanę w pobliżu miejscowości Barut pod Strzelcami Opolskimi.

Wiosną 2016 roku zespół odnalazł szczątki żołnierzy zamordowanych w lesie nieopodal lotniska. Trzech z nich zidentyfikowano, byli to: Franciszek Konior „Rekin”, Michał Pajestka „Leszczyna” oraz jeden z braci Maślanków, Józef „Borsuk” lub Karol „Tygrys”. – Niestety szczątki były na tyle zniszczone, że podczas badań genetycznych nie udało się ustalić, który to z braci – mówi prof. Szwagrzyk.

W kwietniu kontynuowane będą też poszukiwania w okolicy dawnego majątku Scharfenberg, ok. 20 km od Grodkowa. Specjaliści IPN wspomagani przez żołnierzy z 1 Pułku Saperów z Brzegu znaleźli tu przedmioty należące do partyzantów: ryngrafy, sprzączki od pasków, fragmenty munduru, guziki z orzełkiem oraz fragmenty ludzkich szczątków. – To jest zapewne miejsce, gdzie palono rzeczy po zamordowanych, nadal jednak szukamy miejsca, gdzie ich pochowano – dodaje wiceprezes IPN.

Podobnie wygląda sytuacja na terenie polany koło Barut, gdzie podczas prac odkrywkowych i odwiertów znaleziono m.in. ryngrafy, guziki i kilkanaście fragmentów kości. Jak obiecuje prof. Szwagrzyk, badacze wrócą tam, aby odszukać żołnierzy „Bartka”.

Z lasu i uroczyska

W najbliższych miesiącach wznowione zostaną też prace na terenie Muzeum Gross-Rosen w Rogoźnicy. Jesienią ubiegłego roku IPN odnalazł tam szczątki 64 więźniów zamordowanych w czasie ewakuacji obozu w lutym 1945 roku. Według prof. Szwagrzyka, w tym miejscu może być jeszcze pochowanych ponad 200 więźniów. Kontynuowane będą także badania prowadzone pod koniec 2017 roku na terenie Parku Heweliusza w Poznaniu. Badacze ekshumowali tam szczątki 9 osób, najprawdopodobniej więźniów obozu NKWD w Poznaniu.

Historycy z IPN mają też nadzieje, że w tym roku uda się odnaleźć szczątki osób pochowanych na tzw. uroczysku „Baran” w Kąkolewnicy koło Radzynia Podlaskiego oraz w Lesie Turzańskim pod Rzeszowem. Na uroczysku Instytut wznowił poszukiwania prowadzone tam 27 lat temu. Na przełomie 1944 i 1945 roku Sowieci, współpracując ze sztabem 2 Armii Wojska Polskiego, uśmiercili tam kilkuset żołnierzy podziemia niepodległościowego. W 1990 roku odnaleziono szkielety 34 osób.

Z kolei w Lesie Turzańskim zamordowano kilkaset ofiar przetrzymywanych w obozie NKWD w pobliskiej Trzebusce. – Niestety mimo przebadania 30 a terenu oraz sprawdzenia przez żołnierzy z 16 Batalionu Saperów z Niska za pomocą wykrywaczy metali kolejnych 7 ha, udało się odnaleźć tylko łuski, guziki i monety. Żadnych szczątków – mówi prof. Szwagrzyk.

Prace prowadzone będą także za granicą: na Litwie, Białorusi i w Gruzji, wiceprezes IPN nie chce jednak na razie podawać konkretnych miejsc. Nie zmieniła się natomiast decyzja władz Ukrainy o wstrzymaniu prac prowadzonych przez IPN w miejscach pogrzebania ludności polskiej zamordowanej w 1943 roku przez Ukraińską Powstańczą Armię. – Nic nie wskazuje, aby w najbliższym czasie nastąpił w tej sprawie przełom – dodaje profesor.

W sumie specjaliści z Biura pojawią się w ponad 50 miejscowościach w Polsce i za granicą. – To ogromna liczba, ale wierzę, że wszystkie miejsca będziemy w stanie sprawdzić – mówi prof. Szwagrzyk.

„Nil” i Pilecki

IPN prowadzi poszukiwania miejsc pochówku ofiar terroru komunistycznego i niemieckiego od 2012 roku. Zespołowi udało się odnaleźć m.in. Danutę Siedzikównę „Inkę”, mjr. Zygmunta Szendzielarza „Łupaszkę” oraz mjr. Hieronima Dekutowskiego „Zaporę”. Prof. Szwagrzyk wierzy, że IPN odnajdzie też gen. Augusta Fieldorfa „Nila”, szefa Kedywu Komendy Głównej AK, rtm. Witolda Pileckiego, dobrowolnego więźnia Auschwitz oraz płk. Łukasza Cieplińskiego, szefa IV Zarządu Głównego Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”.

Wszyscy trzej zostali pochowani najprawdopodobniej na Łączce Cmentarza Wojskowego na Powązkach. Ostatni etap prac zakończył się tam w lipcu 2017 roku. – Przebadaliśmy cały teren i odnaleźliśmy wszystkie szczątki potajemnie pogrzebanych osób – zapewnia wiceprezes IPN. Teraz pozostaje kwestia identyfikacji. – Wymaga ona cierpliwości, ponieważ w ostatnim etapie prac wydobyto tylko cztery pełne szkielety oraz ponad 5 tys. zniszczonych fragmentów kości, których zbadanie jest utrudnione, ale na pewno znajdziemy w końcu naszych bohaterów – dodaje profesor.

Anna Dąbrowska

autor zdjęć: Igor Witowicz / IPN O/Rzeszów

dodaj komentarz

komentarze


Camp Miron. Amerykańscy specjalsi w Polsce
 
Polki pobiegły po srebro!
Zawsze gotowi do pomocy
Systemy obrony powietrznej dla Ukrainy
Morska Jednostka Rakietowa w Rumunii
Kto wywalczy tytuł mistrza MMA?
Tomczyk: „Tarcza Wschód” ma odstraszyć agresora
Mobilne dowodzenie
Ameryka daje wsparcie
Polska wiktoria na Monte Cassino
Pływacy i maratończycy na medal
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
They Will Check The Training Results in Combat
Wioślarze i triatlonistka na podium
„Przekazał narodowi dziedzictwo myśli o honor i potęgę państwa dbałej”
Bohater odtrącony
Śladami ojca
Sukcesy reprezentantek CWZS-u
MON przedstawiło w Senacie plany rozwoju sił zbrojnych
Święto Oddziału Specjalnego ŻW
Wojna w świętym mieście, epilog
W obronie wschodniej flanki NATO
Sojusznicy ćwiczą w Drawsku
Żołnierze ewakuują Polaków rannych w Gruzji
Prezydent chce wzmocnienia odporności państwa
Serwis K9 w Polsce
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
Pytania o europejską tarczę
Wszystkie misje AWACS-a
Abramsy w pętli
Nowe zadania szefa SKW
Broń Hitlera w rękach AK
Dwa krążki kajakarki z „armii mistrzów”
Czego można się nauczyć od żołnierzy?
Premier odwiedził WZZ Podlasie
„Wakacje z wojskiem”, czyli plan na lato
„Sarex ’24”: razem w czasie kryzysu
Flota Bayraktarów w komplecie
Dwa srebrne medale kajakarzy CWZS-u
Żołnierzu, wyślij dziecko na wakacje z Rewitą
Orzeł dla bohaterów
Barbara wzmocni polską obronę powietrzną
Cień atomowej zagłady
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
Wojskowi medycy niosą pomoc w Iraku
Obradował Komitet Wojskowy Unii Europejskiej
Polscy żołnierze stacjonujący w Libanie są bezpieczni
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
„Pierwsza Drużyna” na start
Układ nerwowy Mieczników
Sejmowa debata o bezpieczeństwie
Memoriał gen. Andersa coraz bliżej
Po przeprawie ruszyli do walki
Krwawa noc pośród puszczy
Wielki triumf 2 Korpusu Polskiego
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
Więcej hełmów dla żołnierzy
Na straży nieba
By Polska była bezpieczna
„Grand Quadriga ‘24”
NATO on Northern Track

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Agencja Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO