moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

Na szlaku wolności 1 Polskiej Dywizji Pancernej

Podążając szlakiem chwały 1 Polskiej Dywizji Pancernej w Europie Zachodniej, w 75. rocznicę walk, delegacja 11 Lubuskiej Dywizji Kawalerii Pancernej, pod przewodnictwem jej dowódcy generała dywizji Stanisława Czosnka, oddała hołd swoim poprzednikom na polach bitewnych Flandrii i Normandii.

22 sierpnia br. w drodze do Normandii delegacja Czarnej Dywizji zatrzymała się we flandryjskim mieście Tielt. Tam w obecności władz miasta, ambasadora RP w Królestwie Belgii Artura Orzechowskiego i generała broni Janusza Adamczaka, polskiego przedstawiciela wojskowego przy komitetach wojskowych NATO i Unii Europejskiej oraz licznie reprezentowanych mieszkańców miasta wrócono pamięcią do wydarzeń sprzed 75 lat.

8 września 1944 roku grupa bojowa 1PDPanc, pod dowództwem podpułkownika Romualda Dowbora, dowódcy 24 Pułku Ułanów (24PU), otrzymała zadanie prowadzenia pościgu w kierunku na Tielt i nie dopuszczenia do zorganizowania przez oddziały niemieckie obrony miasta. O poranku pluton rozpoznawczy 24PU, dowodzony przez porucznika Adama Dzierżka, opanował centrum Tielt. Po kilku godzinnej walce, miasto zostało oswobodzone. Jak wspominał uczestnik walk, pułkownik Tadeusz A. Wysocki „Wyzwolona ludność nie posiadała się z radości i natychmiast zorganizowała przyjęcie i udekorowała miasto flagami. Fetowano wkrótce przybyłego do miasta generała Stanisława Maczka, na przyjęciu zorganizowanym przez władze miasta”. Legendarny dowódca w uznaniu jego zasług obdarzony został przez społeczność Tielt, tytułem honorowego obywatela miasta.

Jak przed laty, również i teraz, dzięki organizatorom uroczystości z prezesem Stowarzyszenia 1PDPanc „Belgia” Dirkiem Verbeke, odtworzono atmosferę wydarzeń sprzed 75 lat. Wspominano przed pomnikiem 1PDPanc oraz na miejscowym cmentarzu ośmiu poległych polskich żołnierzy, spoczywających we flandryjskiej ziemi. Władze miasta szczególnie pamiętają o daninie krwi polskich żołnierzy. Nie jest zatem przypadkiem, że oficjalne uroczystości zaplanowane we wrześniu br. i upamiętniające 75 rocznicę wyzwolenia Flandrii, przez 1PDPanc, zainaugurowane zostaną właśnie w Tielt.

Przemarsz ulicami miasta, połączony ze składaniem kwiatów w miejscach walk naszych żołnierzy, apel pamięci na Placu Generał Maczka w Tielt, dostarczył wielu emocji, uczestnikom uroczystości.Jak podkreślił w swoim wystąpieniu generał dywizji St. Czosnek „Dla mnie osobiście i myślę, że dla wszystkich Polaków, jest to wzruszające doświadczenie, które staje się źródłem refleksji, dotyczących naszych wojennych losów, na skomplikowanej drodze do wolności”.

Na polach Normandii

Bezpośrednio po przemieszczeniu się do Normandii, następnego dnia, delegacja Czarnej Dywizji, z kompanią honorową 10 Brygady Kawalerii Pancernej oraz Orkiestrą Wojskową z Żagania, dotarła do małej miejscowości Soignolles, w departamencie Calvados, gdzie w obecności weteranów 1PDPanc, przybyłych z kraju kapitana Wacława Butowskiego, kapitana Edmunda Semrau, porucznika Alojzego Edamskiego i majora Janusza Gołuchowskiego oraz syna generała Maczka, profesora Andrzeja Maczka, uczestniczyła w odsłonięciu tablicy, ku czci poległych tam w sierpniu 1944 roku żołnierzy 10 Pułku Strzelców Konnych 1PDPanc. Uroczystość zgromadziła przedstawicieli Rzeczypospolitej Polskiej, m.in. Sekretarza Stanu w Kancelarii Prezydenta RP, Błażeja Spychalskiego, ministra – szefa UdSKIOR, Jana Józefa Kasprzyka, ambasadora RP w Paryżu Tomasza Młynarskiego, przedstawicieli Wojska Polskiego, z generałem broni Jarosławem Miką i generałem dywizji St. Czosnkiem na czele.

W ceremonii wzięli udział także licznie przybyła polonia francuska, przedstawiciele stowarzyszeń 1PDPanc z Belgii i Holandii, zrzeszone w Federacji Organizacji Polskich Pancerniaków (FOPP), uczestnicy szóstego rajdu motocyklowego „Śladami gąsienic Pierwszej pancernych” zorganizowanego przez rzeszowskie stowarzyszenie „Patria” oraz harcerze z 100. Poznańskiej Drużyny Harcerzy im. generała Stanisława Maczka.

Następnego dnia, we wczesnych godzinach porannych, przedstawiciele Czarnej Dywizji ruszyli na plaże Normandii oraz na brytyjski cmentarz wojskowy w Bayeux. Strażnicy pamięci żołnierzy generała Maczka postanowili oddać hołd koalicjantom 1PDPanc, żołnierzom amerykańskim na cmentarzu wojskowym, rozciągającym się przy plaży „Omaha”. Obecność na największej amerykańskiej nekropoli w Europie, zakończyło złożenie kwiatów pod pomnikiem głównym przez generała broni J. Mikę, generała dywizji St. Czosnka oraz towarzyszących uczestników podróży, żołnierzy 1 Dywizji Piechoty „Big Red One” z USA, stacjonujących obecnie w Żaganiu.

W tym samym czasie delegacja 10BKPanc, pod przewodnictwem pułkownika Artura Pikonia oddała hołd w Graye-sur-Mer, przed pomnikiem upamiętniającym lądowanie 1PDPanc, na przełomie lipca i sierpnia 1944 roku.

Kolejna grupa ze składu delegacji pod przewodnictwem podpułkownika Edwarda Kosałki, udała się na największy brytyjski cmentarz wojenny w Europie w Bayeux, żeby oddać cześć spoczywających tam żołnierzom, a wśród nich dwudziestu pięciu polskim żołnierzom poległym w Bitwie Normandzkiej i innych działaniach w ramach operacji „Overlord”. Na cmentarzu pochowany został min. poległy w pierwszej fazie bitwy pod Falaise i Chambois dowódca 24PU, podpułkownik Jan W. Kański.

Oddano hołd również w miejscowym ogrodzie pamięci, dedykowanym poległym w latach II Wojny Światowej korespondentom wojennym.

Na polskim polu bitwy

W godzinach popołudniowych tego samego dnia, odbyły się w Chambois i MontOrmel, główne uroczystości upamiętniające 75 rocznicę walk 1PDPanc. Rozpoczęła je msza święta dedykowana pamięci poległych żołnierzy, przeprowadzona w kościele w Chambois. Wśród koncelebrantów mszy św. znalazł się również ksiądz Sławomir Klim SChr, honorowy kapelan FOPP. Po uroczystości liturgicznej złożono wiązanki kwiatów pod pomnikiem na rynku w Chambois, dedykowanym polskim wyzwolicielom miasta. Kolejnym etapem uroczystości była ceremonia połączona z oddaniem honorów i złożeniem kwiatów pod pomnikiem generała S. Maczka i pomnikiem głównym na wzgórzu 262 – „Maczudze” w obecności wielu setek zgromadzonych gości, przybyłych z Polski i Europy.

Po zakończeniu głównych uroczystości ich uczestnicy przeszli pod kościół w Coudehard, na którego murze odsłonięto tablicę upamiętniającą żołnierzy z batalionu strzelców podhalańskich z 3 Brygady Strzelców, walczących przed 75 laty na „Maczudze”. Została ona ufundowana przez środowisko 100PDH. Spadkobierców tradycji „Podhalan” reprezentowała tam delegacja 21. Brygady Strzelców Podhalańskich, z generałem brygady Dariuszem Lewandowskim na czele.

W godzinach wieczornych uczestników uroczystości rocznicowych gościli na swoim ognisku harcerze 100PDH, którzy z rąk kombatantów 1PDPanc, otrzymali nowy sztandar.

Trzeci dzień obchodów 75 rocznicy walk 1PDPanc w Normandii, rozpoczął się mszą św. polową, na polskim cmentarzu wojskowym Grainville – Langannerie, w departamencie Calvados. Na tej największej polskiej nekropoli wojskowej we Francji, wraz z weteranami przybyłymi z Polski, w intencji wszystkich żołnierzy 1PDPanc i ich spadkobierców z żagańskiej Czarnej Dywizji, modliły się delegacje z Polski, Francji, Belgii, Holandii, Kanady, Wielkiej Brytanii i USA, a także syn generała Maczka, profesor A. Maczek.

Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych generał broni Jarosław Mika, odczytał adres Ministra Obrony Narodowej RP, Mariusza Błaszczaka, skierowany do uczestników trzydniowych uroczystości, w którym podkreślono m.in. „Pielęgnowanie tradycji związanych z 1 PDPanc, przypominanie jej imponującego szlaku bojowego, a przede wszystkim wspieranie weteranów tej jednostki, to nasz wspólny obowiązek”.

Zabierając głos szef UdSKIOR, Jan Józef Kasprzyk, powiedział: „Wolność mierzy się krzyżami i ofiarą. Wolność mieszkańców Francji, Normandii, wolność Europy zbudowana jest na krzyżach zdobiących groby poległych żołnierzy. O tym Polska, Francja i całą Europa musi pamiętać. Swoją wolność zawdzięcza także tym, którzy spoczywają na tym cmentarzu. Nikomu nigdy nie wolno o tym zapomnieć”.

W trakcie świeckiej części uroczystości wyróżnił on medalami „Pro Patria” Francuzów pielęgnujących pamięć o dokonaniach Polaków w Normandii w czasie II Wojny Światowej. Wśród wyróżnionych znalazł się min. Jean Pierre Ruault, prezes Stowarzyszenia Pamięci o 1PDPanc we Francji. Został on również wyróżniony przez Ministra Spraw Zagranicznych RP medalem „Bene Merito”.

Generał dywizji St. Czosnek zabierając głos w imieniu spadkobierców tradycji pancerniaków generała Maczka powiedział m.in. „Nasza coroczna obecność, uczestnictwo w mszy św. i apel poległych na tym legendarnym cmentarzu to swoiste „DNA Czarnej Dywizji”. Jest to także potwierdzenie ciągłości polskich tradycji orężnych i szacunku dla dokonań naszych weteranów.

Końcowym akordem uroczystości na cmentarzu w Grainville – Langannerie było tradycyjne złożenie wiązanek białych róż, w tym wiązanki przesłanej przez panią Annę Maciejowską, na grobie jej ojca podpułkownika Jana Maciejowskiego, dowódcy 10. Pułku Strzelców Konnych, który poległ w bitwie Normandzkiej. Tradycja składania tych kwiatów w imieniu Anny Maciejowskiej, która jest matką chrzestną sztandaru 11LDKPanc, trwa już od dziesięciu lat.

Obchody 75. rocznicy wyzwolenia Normandii przez 1PDPanc wraz z alianckimi sojusznikami zakończyła ceremonia odsłonięcia tablicy w Potigny, leżącym nieopodal cmentarza. To miasteczko na szlaku chwały polskich gąsienic pancernych pamięta i pielęgnuje dokonania żołnierzy generała Maczka. Wspomina się tam szczególnie działania ostatniego żołnierza 1PDPanc we Francji, majora Edwarda Podymy, który w grudniu ubiegłego roku odszedł na wieczną wartę.

26 sierpnia br. w drodze powrotnej do kraju delegacja Czarnej Dywizji wraz z towarzyszącymi jej żołnierzami amerykańskim złożyła kwiaty oraz oddała honory wojskowe na drugim co do wielkości największym cmentarzu żołnierzy amerykańskich w Europie, znajdującym się w Margraten, w pobliżu Maastricht.

***

Delegacje 11LDKPanc nieprzerwanie goszczą na polach Flandrii i Normandii od 1994 roku. Jest to konsekwencją przejęcia we wrześniu 1992 roku tradycji i dziedzictwa 1 Polskiej Dywizji Pancernej przez żagańską dywizję. Przez ostatnie ćwierć wieku, ponad tysiąc żołnierzy Czarnej Dywizji poznawało historię swoich poprzedników, poprzez uczestnictwo w uroczystościach oraz tematyczne podróże geograficzno – historyczne. Wiedza zdobyta w czasie wypraw do Normandii, została upowszechniona w dwóch albumach i dziesiątkach artykułów w prasie polskiej i zagranicznej.

Tekst: Waldemar Kotula

red. PZ

autor zdjęć: st. chor. sztab. Rafał Mniedło

dodaj komentarz

komentarze


Zachować właściwą kolejność działań
 
Kadisz za bohaterów
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
Puchar księżniczki Zofii dla żeglarza CWZS-u
Polscy żołnierze stacjonujący w Libanie są bezpieczni
Wojna w Ukrainie oczami medyków
V Korpus z nowym dowódcą
Operacja „Synteza”, czyli bomby nad Policami
Wojna w świętym mieście, epilog
Ocalały z transportu do Katynia
Żołnierze ewakuują Polaków rannych w Gruzji
Tusk i Szmyhal: Mamy wspólne wartości
Charge of Dragon
Polak kandydatem na stanowisko szefa Komitetu Wojskowego UE
Cyberprzestrzeń na pierwszej linii
W Brukseli o wsparciu dla Ukrainy
Rozpoznać, strzelić, zniknąć
SOR w Legionowie
Przełajowcy z Czarnej Dywizji najlepsi w crossie
NATO on Northern Track
Wieczna pamięć ofiarom zbrodni katyńskiej!
Wojna w świętym mieście, część trzecia
Prawda o zbrodni katyńskiej
Odstraszanie i obrona
Morska Jednostka Rakietowa w Rumunii
Znamy zwycięzców „EkstraKLASY Wojskowej”
Więcej pieniędzy dla żołnierzy TSW
Strategiczna rywalizacja. Związek Sowiecki/ Rosja a NATO
Gen. Kukuła: Trwa przegląd procedur bezpieczeństwa dotyczących szkolenia
Jakie wyzwania czekają wojskową służbę zdrowia?
Potężny atak rakietowy na Ukrainę
Kolejne FlyEle dla wojska
Przygotowania czas zacząć
Kosiniak-Kamysz o zakupach koreańskiego uzbrojenia
Bezpieczeństwo ważniejsze dla młodych niż rozrywka
25 lat w NATO – serwis specjalny
Głos z katyńskich mogił
Sandhurst: końcowe odliczanie
Aleksandra Mirosław – znów była najszybsza!
Mundury w linii... produkcyjnej
Szpej na miarę potrzeb
W Rumunii powstanie największa europejska baza NATO
Barwy walki
Zmiany w dodatkach stażowych
Szarża „Dragona”
Strażacy ruszają do akcji
WIM: nowoczesna klinika ginekologii otwarta
Żołnierze-sportowcy CWZS-u z medalami w trzech broniach
NATO zwiększy pomoc dla Ukrainy
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
Marcin Gortat z wizytą u sojuszników
Front przy biurku
Rakiety dla Jastrzębi
Systemy obrony powietrznej dla Ukrainy
Wojna w świętym mieście, część druga
Koreańska firma planuje inwestycje w Polsce
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
NATO na północnym szlaku
Ramię w ramię z aliantami
Optyka dla żołnierzy
Święto stołecznego garnizonu
Sprawa katyńska à la española
Zbrodnia made in ZSRS
Na straży wschodniej flanki NATO

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Agencja Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO