moja polska zbrojna
Od 25 maja 2018 r. obowiązuje w Polsce Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych, zwane także RODO).

W związku z powyższym przygotowaliśmy dla Państwa informacje dotyczące przetwarzania przez Wojskowy Instytut Wydawniczy Państwa danych osobowych. Prosimy o zapoznanie się z nimi: Polityka przetwarzania danych.

Prosimy o zaakceptowanie warunków przetwarzania danych osobowych przez Wojskowych Instytut Wydawniczy – Akceptuję

Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi

Ustawa o obronie ojczyzny wprowadza wiele nowych rozwiązań. Dlatego MON uruchomiło cykl szkoleń kaskadowych w jednostkach, tak aby wszyscy żołnierze mieli pełną wiedzę o zmienianych przepisach. Na naszych łamach będziemy regularnie publikowali odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania. Odpowiedzi udzielają eksperci z Ministerstwa Obrony Narodowej.

Jak w świetle nowej ustawy wygląda kwestia zwrotu kosztów przejazdu do miejsca stawienia się i powrotu do miejsca pobytu stałego albo pobytu czasowego trwającego ponad trzy miesiące dla osób powoływanych do odbycia dobrowolnej ZSW oraz zwalnianych z tej służby?

Nieobowiązująca już ustawa z 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej zawierała dwie formy zwrotu kosztów stawiennictwa w określonym miejscu. Zgodnie z art. 52 ust. 3 ustawy osobom wezwanym przez właściwy organ do osobistego stawienia się w sprawach dotyczących powszechnego obowiązku obrony przysługiwał, na ich żądanie, zwrot kosztów przejazdu do miejsca stawienia się i z powrotem do miejsca pobytu stałego (zamieszkania) lub pobytu czasowego trwającego ponad trzy miesiące. Tożsama regulacja odnosząca się do osób wzywanych do osobistego stawiennictwa w sprawach dotyczących obowiązku obrony została umiejscowiona w ustawie z 11 marca 2022 r. o obronie ojczyzny (art. 6 ust. 3). Z kolei art. 72 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej dotyczył zwrotu kosztów przejazdu do miejsca stawienia się i powrotu do miejsca pobytu stałego albo pobytu czasowego trwającego ponad trzy miesiące w odniesieniu do osób powołanych do czynnej służby wojskowej oraz osób zwalnianych z tej służby. W ustawie o obronie ojczyzny nie przewidziano tożsamej regulacji.

Jak wygląda sprawa kontraktów NSR po wejściu w życie ustawy o obronie ojczyzny?

Zgodnie z ustawą o obronie ojczyzny (art. 797 ust. 1) żołnierze rezerwy wykonujący obowiązki w ramach Narodowych Sił Rezerwowych w dniu wejścia w życie nowych przepisów stali się żołnierzami aktywnej rezerwy (AR) z zachowaniem ciągłości tej służby oraz z zachowaniem nadanego przydziału kryzysowego (chyba że w terminie 14 dni od dnia wejścia w życie ustawy o obronie ojczyzny złożyli rezygnację z pełnienia służby w AR, wtedy zostali przeniesieni do pasywnej rezerwy). Ustawodawca nie przewidział rozwiązań alternatywnych albo okresów przejściowych w obszarze funkcjonowania Narodowych Sił Rezerwowych. Dotychczasowe kontrakty na pełnienie służby w Narodowych Siłach Rezerwowych z dniem 23 kwietnia 2022 r. wygasły więc z mocy prawa.

Jak w ustawie została uregulowana kwestia sposobu zawiadamiania pracodawcy żołnierza OT o powołaniu do TSW w trybie natychmiastowego stawiennictwa?

Na podstawie ustawy o obronie ojczyzny (art. 177 ust. 6) w przypadku wezwania żołnierza OT do pełnienia terytorialnej służby wojskowej rotacyjnie w trybie natychmiastowego stawiennictwa dowódca jednostki wojskowej, do której żołnierz został wezwany, niezwłocznie po jego stawieniu się do służby zawiadamia o tym fakcie pracodawcę tego żołnierza. Dowódca potwierdza więc stawiennictwo żołnierza w jednostce, uzasadniając tym samym nieobecność żołnierza w miejscu pracy.

Natomiast art. 305 ust. 2 ustawy reguluje kwestię zawiadomienia pracodawcy przez szefa wojskowego centrum rekrutacji o udzieleniu pracownikowi urlopu bezpłatnego na czas pełnienia terytorialnej służby wojskowej przez żołnierza OT, na które został wezwany w trybie natychmiastowego stawiennictwa.

Zatem ustawodawca przewidział dwa tryby informowania pracodawcy. Pierwszy dotyczy informowania pracodawcy żołnierza o jego stawieniu się do pełnienia terytorialnej służby wojskowej w trybie natychmiastowego stawiennictwa, drugi tryb zaś dotyczy informowania pracodawcy o udzieleniu urlopu bezpłatnego temu żołnierzowi (pracownikowi), który wezwany w trybie natychmiastowego stawiennictwa stawił się na szkolenie rotacyjne.

Jak interpretować art. 275 ustawy o obronie ojczyzny, a w szczególności ust. 4 określający, w jakich przypadkach żołnierzowi nie przysługuje czas wolny w zamian za czas służby przekraczający 40 godzin w tygodniu?

Do dnia 23 kwietnia 2022 r. przedmiotowa kwestia była regulowana przez art. 60 ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 536), zgodnie, z którym „Przepisy ust. 2 i 3 nie mają zastosowania do żołnierzy zawodowych realizujących zadania o charakterze nadzwyczajnym niezbędne do ochrony interesów państwa, w szczególności: biorących udział w zapobieganiu skutkom katastrof naturalnych lub awarii technicznych noszących znamiona klęski żywiołowej oraz w celu ich usunięcia, pełniących służby i dyżury, odbywających ćwiczenia i szkolenia poligonowe (morskie) oraz pełniących służbę wojskową poza granicami państwa”.

Przedmiotowy przepis, poza kwestią odbywania ćwiczeń i szkoleń poligonowych, nie budził większych wątpliwości interpretacyjnych.

Od dnia 23 kwietnia 2022 r. obowiązuje art. 275 ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. poz. 655, z późn. zm.), zgodnie z którym „Przepisy ust. 2 i 3 nie mają zastosowania do oficerów zawodowych pełniących obowiązki dowódców jednostek wojskowych, a także do żołnierzy zawodowych realizujących zadania szczególnie istotne dla Sił Zbrojnych oraz realizujących zadania o charakterze nadzwyczajnym niezbędne do ochrony interesów państwa, w szczególności: biorących udział w zapobieganiu skutkom katastrof naturalnych lub awarii technicznych noszących znamiona klęski żywiołowej oraz w celu ich usunięcia, pełniących służby i dyżury, odbywających ćwiczenia i szkolenia oraz pełniących służbę wojskową poza granicami państwa.

Różnica pomiędzy wskazanymi przepisami polega jedynie na określeniu, że ramy czasu służby nie dotyczą dowódców jednostek wojskowych, dodaniu kryterium realizacji zadań szczególnie istotnych dla Sił Zbrojnych oraz wykreśleniu sformułowania poligonowe (morskie) przy ćwiczeniach i szkoleniach.

Celem projektodawcy w zakresie szkoleń i ćwiczeń było wyeliminowanie sytuacji, w której żołnierze odbywający ćwiczenia w zależności od miejsca ich organizacji np. sztabowe albo poligonowe, nabywali uprawnienia do otrzymania czasu wolnego za służbę w wymiarze ponad 40 godzin w tygodniu. W obecnym stanie prawnym udział żołnierza w szkoleniach i ćwiczeniach w wymiarze ponadnormatywnym nie będzie się wiązał z prawem do udzielenia proporcjonalnego czasu wolnego. Nie będzie miało zatem znaczenia w jakim miejscu zostanie ono zrealizowane oraz czy ćwiczenie lub szkolenie zostanie zakwalifikowane jako szczególnie istotne dla Sił Zbrojnych albo o charakterze nadzwyczajnym niezbędne dla ochrony interesów państwa.

W odniesieniu do kwestii służb i dyżurów podniesienia wymaga, że zgodnie z §9 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 czerwca 2008 r. w sprawie czasu służby żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1044), żołnierza wyznaczonego do pełnienia służby dyżurnej lub dyżuru trwającego co najmniej dwadzieścia cztery godziny zwalnia się z wykonywania innych zadań służbowych w dniu rozpoczęcia i zakończenia tej służby lub dyżuru. Jednocześnie żołnierzowi, który pełnił służbę dyżurną lub dyżur w dniu ustawowo lub dodatkowo wolnym od służby, w wymiarze co najmniej ośmiu godzin, udziela się za ten dzień czasu wolnego w wymiarze jednego dnia. Na mocy art. 822 ust. 6 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny niniejszy akt wykonawczy nadal obowiązuje. Wobec powyższego zasady udzielania czasu wolnego za służby i dyżury nie uległy zmianie.

Czy zgodnie z nowymi przepisami żołnierz zawodowy może wskazać do wypłaty gratyfikacji urlopowej żonę/męża również żołnierza zawodowego? Wcześniejsze przepisy wskazywały jednoznacznie, że w przypadku zbiegu uprawnień żołnierz pobiera gratyfikację tylko na siebie i/lub na dzieci ze związku/małżeństwa. Nie może pobierać świadczenia na żonę/męża, gdy ten również jest żołnierzem zawodowym.

Na gruncie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w przypadku małżeństw żołnierzy zawodowych nie było możliwości uwzględnienia we wniosku o gratyfikację małżonka, jeżeli był żołnierzem zawodowym, natomiast gratyfikację na ich wspólne dzieci mógł wziąć tylko jeden z małżonków. Przepis ten był krytykowany przez małżeństwa wojskowe, ponieważ czuły się one dyskryminowane względem rozwiedzionych żołnierzy (czy też żyjących w związku partnerskim), w ich przypadku bowiem każde z rodziców pobierało gratyfikację na ich wspólne dzieci.

Problem ten został podniesiony w trakcie spotkania roboczego z przedstawicielami RCL w trakcie prac nad ustawą o obronie ojczyny. W wyniku dyskusji oceniono, że ograniczenie wypłaty gratyfikacji na małżonka tylko z racji tego, że jest żołnierzem również może być dyskryminujące. W ustawie o obronie ojczyzny nie ma już tego wykluczenia. Jednoczenie przyjęto, że na wspólne dzieci żołnierzy zawodowych gratyfikacja będzie wypłaca tylko raz, niezależnie od tego, czy rodzice pozostają w związku małżeńskim, partnerskim, czy też są po rozwodzie. Reasumując, w przypadku małżeństw żołnierzy zawodowych, każdy z małżonków może wziąć gratyfikację na małżonka żołnierza, natomiast w przypadku wspólnych dzieci żołnierzy gratyfikacja przysługuje tylko jednemu z rodziców.

W związku z nowym świadczeniem dla żołnierzy, tzw. świadczeniem motywacyjnym, proszę o interpretację następującego przypadku: w jednostce wojskowej pełni służbę oficer, który w sierpniu ubiegłego roku powrócił do służby (ma staż nieco ponad 25 lat służby). Jednym z warunków otrzymania świadczenia jest uzyskanie co najmniej oceny dobrej z ostatniego opiniowania służbowego. Ten konkretny żołnierz ostatni raz był opiniowany w 2007 roku na ocenę bardzo dobrą. Czy dowódca jednostki ma prawo przyznać to świadczenie, czy musi poczekać na zaopiniowanie go w tym roku?

Zgodnie z ustawą o obronie ojczyzny (art. 449) jedną z przesłanek uniemożliwiających przyznanie żołnierzowi zawodowemu świadczenia motywacyjnego jest otrzymanie w ostatniej opinii służbowej oceny ogólnej niższej niż dobra. O ile kwestia samej wysokości oceny nie budzi wątpliwości, o tyle wyjaśnienia wymaga istota ostatniej oceny.

Na podstawie wykładni przepisów prawa, a contrario, należy stwierdzić, że zarówno ocena ostatnia, choćby wydana przed laty – nie niższa niż dobra, jak i brak oceny z ostatniej opinii służbowej nie mogą być uznane za ocenę niższą niż dobra. Oznacza to więc, że ostatnia ocena ogólna nie niższa niż dobra, czy też brak oceny, stanowi przesłankę do przyznania świadczenia motywacyjnego.

Czy żołnierz rezerwy aktywnej może otrzymać zapomogę finansową? Jakie warunki musi spełnić?

Żołnierz rezerwy aktywnej może otrzymać zapomogę w przypadku zdarzeń losowych, klęsk żywiołowych, długotrwałej choroby lub śmierci członka rodziny oraz innych przyczyn powodujących istotne pogorszenie warunków materialnych. Warunkiem przyznania tego świadczenia jest konieczność poniesienia wydatków pieniężnych spowodowanych wymienionym zdarzeniem oraz złożenie wniosku o jej przyznanie. Przy przyznawaniu zapomogi będą uwzględniane okoliczności mające wpływ na sytuację materialną żołnierza.

Szczegóły, w tym sposób i terminy wypłaty zapomóg, dokumenty stanowiące podstawę przyznania zapomogi, uwzględniając okoliczności uzasadniające przyznanie nagrody lub zapomogi, właściwość przełożonych oraz konieczność zapewnienia sprawnego postępowania w tych sprawach, określi w rozporządzeniu minister obrony narodowej.

PZ

autor zdjęć: 16 DZ

dodaj komentarz

komentarze

~gregor
1677617700
Emerytowany funkcjonariusz służby celno skarbowej powołany do zawodowej służby wojskowej w roku 2023 na bazie ustawy o obronie Ojczyzny, czy wlicza się okres służby w byłej formacji do okresu służby wojskowej od której na bywa się uprawnienia do dodatku za długoletnią służbę?
32-E7-2A-FD
~Nick
1655440080
Mam prośbę Czy możecie Państwo wyjaśnić, co nowa ustawa zrobi z żołnierzami nietożsamymi? jestem st. chor. na pagonie ale w etatowo mł.chor. Co ustawa teraz ze mną zrobi? Dostanę st.chor. z pagonu, czy będę musiał zmienić stanowisko?
63-65-36-F5

Memoriał gen. Andersa coraz bliżej
 
Polska wiktoria na Monte Cassino
„Przekazał narodowi dziedzictwo myśli o honor i potęgę państwa dbałej”
Flota Bayraktarów w komplecie
Sukcesy reprezentantek CWZS-u
Sojusznicy ćwiczą w Drawsku
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
Czego można się nauczyć od żołnierzy?
Wojna w świętym mieście, epilog
MON przedstawiło w Senacie plany rozwoju sił zbrojnych
Nowe zadania szefa SKW
Śladami ojca
„Ryś” z laserem
By Polska była bezpieczna
Polscy żołnierze stacjonujący w Libanie są bezpieczni
Zawsze gotowi do pomocy
Broń Hitlera w rękach AK
Systemy obrony powietrznej dla Ukrainy
„Pierwsza Drużyna” na start
Na straży nieba
Barbara wzmocni polską obronę powietrzną
Więcej hełmów dla żołnierzy
They Will Check The Training Results in Combat
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
Żołnierzu, wyślij dziecko na wakacje z Rewitą
Pływacy i maratończycy na medal
Camp Miron. Amerykańscy specjalsi w Polsce
„Sarex”, czyli jeden za wszystkich, wszyscy za jednego
Wszystkie misje AWACS-a
Wojskowi medycy niosą pomoc w Iraku
Serwis K9 w Polsce
Dwa srebrne medale kajakarzy CWZS-u
NATO on Northern Track
Święto Oddziału Specjalnego ŻW
Nie szpital, a instytut
Dwa krążki kajakarki z „armii mistrzów”
Pytania o europejską tarczę
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
Bohater odtrącony
Wielki triumf 2 Korpusu Polskiego
Żołnierze ewakuują Polaków rannych w Gruzji
Polki pobiegły po srebro!
Wioślarze i triatlonistka na podium
Cień atomowej zagłady
Sejmowa debata o bezpieczeństwie
Po śladach polskich bohaterów
Ameryka daje wsparcie
Kto wywalczy tytuł mistrza MMA?
Obradował Komitet Wojskowy Unii Europejskiej
Układ nerwowy Mieczników
Mobilne dowodzenie
Krwawa noc pośród puszczy
Prezydent chce wzmocnienia odporności państwa
Grupa Północna o wsparciu dla Ukrainy
Tomczyk: „Tarcza Wschód” ma odstraszyć agresora
Ustawa o obronie ojczyzny – pytania i odpowiedzi
Dwie dekady ulepszania Sojuszu
Abramsy w pętli
Morska Jednostka Rakietowa w Rumunii
„Wakacje z wojskiem”, czyli plan na lato
„Sarex ’24”: razem w czasie kryzysu
„Grand Quadriga ‘24”

Ministerstwo Obrony Narodowej Wojsko Polskie Sztab Generalny Wojska Polskiego Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych Dowództwo Operacyjne Rodzajów Sił Zbrojnych Wojska Obrony
Terytorialnej
Żandarmeria Wojskowa Dowództwo Garnizonu Warszawa Inspektorat Wsparcia SZ Wielonarodowy Korpus
Północno-
Wschodni
Wielonarodowa
Dywizja
Północny-
Wschód
Centrum
Szkolenia Sił Połączonych
NATO (JFTC)
Agencja Uzbrojenia

Wojskowy Instytut Wydawniczy (C) 2015
wykonanie i hosting AIKELO